ABD-Alaska Teknik İnceleme Gezisi

Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı’nın düzenlediği, 4–16 Ağustos 2013 tarihlerini kapsayan Teknik İnceleme Gezisi’ne toplam 21 kişi katılmıştır.  Teknik İnceleme Gezisinde Elek fabrikası, Kömür, kuşun-çinko-gümüş, altın madenleri, Newmont  Ar-Ge Merkezi ve dünyanın önde gelen madencilik okullarından Colorado School of Mines ziyaret edildi. Gezi kapsamında ayrıca New York, Denver, Rochester, Buffalo ve Juenau şehirlerinde de kültürel incelemeler yapıldı. 

 

Derrick elek fabrikası

4 Ağustos 2013’te başlayan A.B.D. gezisinde 6 Ağustos’ta Derrick Elek Fabrikaları ziyaret edildi. Dünyanın birçok yerinde başarılı uygulamaların yürütüldüğü eleklerin üretim aşamaları gözlemlendi. Bu aşamalar arasında, hareket motorunun dizaynından, her bir elek katının üretimine, boya işlemlerinden, paketleme işlemleri ayrı ayrı incelendi. Fabrikada üç kısım olup, ilk iki kısımda parçalar üretilirken, son kısımda parçaların montajı yapılmakta ve bu işlem sırasında otomatik sistemler kullanılmakta olup, her bir ürün kullanıma sunulmadan önce çeşitli testlerden geçirilmektedir. Firmanın üretim prensibi, en ince ayrıntıları dahi, kendilerinin üretmesidir.



Twentymile Kömür Madeni

Denver Kolorado’da bulunan Twentymiles kömür madeni Peabody Enerji grubuna bağlı bir kuruluş olup, 1986 yılına kadar çeşitli firmaların sahipliğinde işletilmiş olup, 9 Ağustos 2013 günü ziyaret edilmiştir. Kömür yeraltı işletme yöntemlerinden Uzun ayak ve oda topuk yöntemiyle çıkarılmakta ve topukta kalan kömür topuk göçertme yöntemiyle alınmaktadır. Tesisin günlük üretim kapasitesi ortalama 22000 ton civarında olup, yeraltından üretilen kömür bant üstündeki kırıcılarda kırıldıktan sonra, önce yıkama tesisine gönderilmekte, sonrasında vagonlarla Florida gibi çeşitli eyaletlere taşınmaktadır. Tesiste iki vardiya çalışılmakta, yeraltında çalışan toplam işçi sayısı 162 olup, toplam personel sayısı 338 dir.




Kömür damarı antiklinik bir yapıda olduğundan, düzlük kısma gelinceye kadar yaklaşık olarak, kömür damarı kalınlığı ortalama 3.6 metredir. %10-18 arası bir eğimle galeri açılmaktadır.  Toplamda 4 noktadan havalandırma yapılmakta olup, ocak içinde herhangi bir tehlike durumunda ocağı terketmek amacıyla çıkış yolunu gösteren farklı renklerde reflektörler yer almaktadır. İşletmede uzun ayak yöntemi uygulanmaktadır.

Kömür zenginleştirme tesisinin yıllık üretim kapasitesi 8.6 milyon ton civarında olup, tesisin toplam rezervi ise 9 milyar ton’dur.  Yeraltından çıkarılan kömür yıkama tesisine gönderilmektedir. Tesiste, kömür öncelikle 50 mm ‘den elenmekte, devam eden işlemlerde ise, 50+20 mm koklaşabilir kömür olarak ayrıldıktan sonra, kömür 1 mm’lik eleklerden elenmekte -20+1 ağır ortam siklonuna, -1 mm ise, spirallere beslenmektedir.



 

Siklon devresinden elde edilen atıkların bir kısmı dolgu malzemesi olarak kullanılırken, bir kısım atıklar ise, atık sahasına gönderilmektedir. -20+1 mm olarak da ayrı bir ürün alınmaktadır. Elde edilen ürünlerin kalorifik değeri 6220 kcal/kg civarında olup, çok düşük kükürt ve kül içeriğine sahiptir. Gerek koklaşabilir kömürler, gerekse diğer fraksiyondaki kömür ürünleri, vagonlarla Kolorado, Florida gibi bölgelere ulaştırılmaktadır. -1 mm atık malzeme galen çeperlerine püskürtülmektedir.

 

 

Green Creeks Kurşun-Çinko-Gümüş Madeni

<v:path o:extrusionok="f" gradientshapeok="t" o:connecttype="rect"> <o:lock v:ext="edit" aspectratio="t"> 11 Ağustos’ta Green Creeks Kurşun-Çinko-Gümüş madenine yapılan teknik gezide edinilen izlenimler ve tesisle ilgili genel bilgiler aşağıda yazıldığı şekildedir.



Alaska, Juneau Admiralty Island (Amiral Adası)’nda bulunan tesis, Hekla Madencilik tarafından 1987 yılından bu yana işletilmektedir. Maden, yeraltı işletme metotlarından, dolgulu tavan arınlı ve oda topuk yöntemiyle işletilmektedir. Greens Creek yatağı, genelde volkanik kökenli sülfürlü oluşumlardan meydana gelen sedimanter bir jeolojik kuşakta yer almaktadır. Yatakta mineralizasyon genelde süreksizlikiler boyunca oluşmakta, kuvars-mika-karbonat fillitler ve yapısal olarak grafitik ve kalkerli arjilitler içermektedir. Greens Creek’te metal zonlanmasıyla ilgili henüz ayrıntılı bir çalışma yapılmamasına karşın, genel anlamda dışarıya doğru öncelikle Fe-Zn sonrasında Zn+Pb bulunmaktadır. Son olarak ise gümüşçe zengin zonlar yer alır. Greens Creek'te yer alan ana mineralleri pirit, sfalarit, galen ve tetrahidrit /tennarit şeklindedir.



Yeraltı madenine 920 no’lu ana giriş kapısından girilmekte olup,  aynı zamanda tesisin ve idari binalarda yakında yer almaktadır. Ekipman ve personelin ulaşımıda aynı giriş kapısından yapılmaktadır. Madende toplam 12 adet kurtarma odası bulunmaktadır. Maden planlaması 2013 sonrasında günde 2200 ton veya yıllık 803000 ton olacak şekildedir. Burada iki üretim yöntemi uygulanmakta olup, ilki dolgulu tavan arın  tekniği diğeri ise oda topuk yöntemidir. Dolgulu tavanların  yönteminin uygulanmasında minimum 4,6 m * 4,6 m'lik bir kısım kazanılmaktadır. Her bir seviyedeki cevher alındıktan sonra, alınan kısım göçertilerek bir sonraki alım seviyesine indirilmektedir. Oda topuk yöntemi ise, toplam üretimin % 20 'lik bir kısmını oluşturmaktadır. Genel anlamda metal zon seviyeleri 61-305 m civarındadır. Dolgulu tavan arın tekniğinde cevheri alınan kısımlar çimento ve atık kombinasyonuyla sıkıca doldurulmakta bu sayede sonraki kısmın stabilitesi sağlanmaktadır.   


Yeraltında dolgu malzemesi olarak bazı kısımlara % 3-7 arasında çimento karıştırılarak enjekte edilmektedir. Yeraltında planlamalar genel olarak gümüş içeriği üzerine kurulu olup, 2013 yılı itibariyle 6-7 milyon ons gümüş üretilmesi planlanmaktadır.


 

Tesiste, üç adet satılabilir flotasyon konsantresi ve iki gravite konsantresi elde edilmektedir. Karbon konsantresi, prosesin bir parçası olup, sonrasında artığa gönderilmektedir. Gravite devresi, spiral ve masadan oluşmaktadır. 



Bu devrenin sonunda bir gravite konsantresi ve ara ürün elde edilmektedir. Kurşun konsantresi kaba ve temizleme devrelerinden elde edilmekte olup, kurşun içeriği % 35 civarındadır ve gümüşün önemli bir kısmını içermektedir. Bu devrenin sonunda bir gravite konsantresi ve ara ürün elde edilmektedir. Çinko konsantresi ise kaba-temizleme devrelerinden elde edilmektedir ve kurşun devresinin kaba atıkları bu devrede besleme olarak kullanılmaktadır. Çinko konsantreleri genelde % 50 Zn içermekte ve kurşun konsantresine nazaran çok daha az gümüş içermektedir. Bulk konsantresi ise kurşun ve çinkonun temizleme devrelerinin atıklarından oluşmaktadır. 



Her üç flotasyon konsantresi ve son atıklar koyulaştırılmakta ve %10 neme düşene kadar filtre edilmektedir.

Devrede kimyasal olarak ksantat, bakır sülfat, çinko sülfat, 3418A ve MIBC kullanılmakta iken, diğer filtrasyon, suyun geri kazanımı gibi devrelerde sodyum siyanür, sülfürik asit, hidrojen peroksit ve non-iyonik ve anyonik flokülantlar katılmaktadır.



Tesisi tam kapasite çalıştırılmak için yaklaşık 4.8 MW enerjiye ihtiyaç duymaktadır.



Tesise beslenen cevherin gümüş içeriği 423 gr/ton olup, altın içeriği ise 3.7 gr/ton. Tesiste izlenen akım şeması yukarıda gösterildiği gibi olup, kurşun devresinde d80’i 75 mikron olan besleme yapılırken, çinko devresinde bu değer 25 mikrona kadar düşmektedir. Tesise beslenen suyun %15’lik bir kısmını taze su oluşturmaktadır. Geri kalan kısımsa, tesis suyunun belirli işlemler sonrasında tesise geri beslenmesiyle elde edilmektedir.

2013 yılı itibariyle yapılan üretim miktarları değerlendirildiğinde,

Metal

Üretilen miktar, ton

Gümüş

79923

Altın

793

Kurşun

7204

Çinko

16129




 

2013 yılında yayımlanan raporda yer alan verilere göre, 2013 yılı itibariyle aynı dönemde gümüş açısından % 64 oranında bir büyüme gerçekleştirilmiş ancak altın, kurşun ve çinko üretiminde bu büyüme oranları ise sırasıyla % 13, 19.5 ve 10 dur.

 

Kensington Gold Mine

Kensington yer altı altın madeni ve buna bağlı tesisler Juneau Alaska kuzey batısında yer alan Berners körfezi madencilik bölgesinde konumlanmıştır. Maden Coeur Alaska firması tarafından işletilmektedir. Kensington madeni üretime 3 Ağustos 2010 ‘da başlamıştır. Yeraltı işletme metodu olarak katlı göçertme ve oda topuk yöntemi kullanılmakta olup, konvansiyonel ve mekanize yer altı işletme yöntemleriyle işletilmektedir. Madenden çıkarılan cevher flotasyonla işlenmekte, elde edilen konsantre izabe tesislerine gönderilmektedir.



Atık ise, çimento ile karıştırılarak, madende dolgu maddesi olarak kullanılmaktadır. Yeraltında dolgu yapılacak kısımın özelliklerine bağlı olarak gerektiğinde %3’lük gerektiğinde % 5’lik bir çimento eklentisi yapılmaktadır. Enerji, tesiste yer alan jeneratörlerle sağlanmakta olup, tesise ulaşım hava yoluyla ya da botlarla yapılmaktadır. Kensington’da 2013’te gerçekleştirilecek üretim miktarının 108000 ila 114000 ons altın olacağı tahmin edilmektedir. Kensington’ın kesin ve muhtemel rezerveleri 2012 yılı sonu itibariyle 1.0 milyon ons altın olarak bilinmektedir.



Tesiste maden yeraltı işletme yöntemleriyle çıkarılmakta olup, başlıca dolgulu tavan arın yöntemiyle birlikte diğer madenlerde olduğu gibi oda topuk yöntemi uygulanmaktadır. Madenden çıkarılan cevher yukarıda gösterilen akım şemasına göre işlenmekte olup, tesisin kapasitesi 50 t/h’ten 80 t/h’e çıkarılmıştır. Tesise gelen cevher öncelikle çeneli kırıcıda kırıldıktan sonra konik kırıcıya beslenmekte, buradan elde edilen malzeme ise katlı elek sistemine beslenerek, 50 ve 30 mm üstünde kalan malzemeler tekrardan konik kırıcıya gönderilmektedir. 30 mm altı malzeme doğrudan bilyalı değirmene beslenmektedir. Bilyalı çıkışında 140 mesh’ten iri ve ince olan tanelerin ayırımından önce siklon bataryası yer almaktadır. Siklon bataryasının alt akımı %80 katı oranına sahip olarak tekrardan değirmen ünitesine beslenmekte, % 36 katı oranındaki üst akımı ise 140 mesh’lik elekten elenmektedir. Elek altı malzeme birincil kaba devresinde yalnızca MIBC katılarak kondüsyonlanmakta ve uygun durumlarda buradan elde edilen ürün doğrudan konsantre tikinerine beslenilebilmektedir. Diğer şartlarda ise bu devreden alınan ürün ikinci kaba devreye beslenilmekte, burada pH değeri aynı kalmak şartıyla çeşitli reaktiflerin ilavesi yapılmaktadır (PAX, 3894, Maxgold9000)  bu devrenin devamında süpürme ve temizleme devreleri gelmekte, her bir devreden elde edilen ürün konsantre tikinerine gönderilmekte, orada koyulaştırılan flotasyon ürünleri, sonrasında filtre preslere aktarılmakta, filter preslerden elde edilen kek ise torbalara konularak Çin’e gönderilmektedir.




Süpürme devrelerinden elde edilen atık ise, atık tikinerine gönderilmekte, burada elde edilen % 17 nem içerikli atık, doğrudan macun tesisine, diğer geri kalan atıklar ise atık sahasına yollanmaktadır.

Tesiste kullanılan suyun büyük bir kısmı tekrar tesiste kullanılmakta,ancak geri kalan su ise özel bir işlemden geçirilerek metallerinden arındırıldıktan sonra nehirlere akıtılmaktadır.


Etkinlikler
<Ağustos 2017>
PtSaÇaPeCuCtPz
31123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031123
45678910
II. INERMA
Copyright © 2013 Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı Tüm Hakları Mahfuzdur.